„Koniem być”: W nowej skórze [RECENZJA T-Mobile Nowe Horyzonty]

Natalia Gruenpeter 28-07-2016

Karen chce pozbyć się ciężaru człowieczeństwa, uwolnić się od konieczności podejmowania decyzji, uciec od sztuczności i konwencjonalności ludzkich form komunikacji. Przeobraża się więc w kucyka trenowanego przez amerykańskiego kowboja.

W rozmowach z reżyserem Karen ujawnia kilka faktów z przeszłości, ale powraca do niej raczej niechętnie. Jérčme Clément-Wilz nie drąży tematu i nie zmusza bohatera do konfrontacji z przeszłością. Nie każe mu też w wyczerpujący sposób wyjaśniać motywów jego działania. Ta decyzja wydaje się świadomie przyjętą strategią, która nie ma w sobie nic z obojętności. Wypływa raczej z uznania, że bohater ma prawo do tajemnicy, że jego historii – podobnie jak historii każdego z nas – nie da się po prostu opowiedzieć. Nie w sposób logiczny. 

 

Nie otrzymamy więc odpowiedzi na pytanie, jak to się stało, że Karen zapragnął przeobrazić się w kucyka, jak odkrył pony play.

Jérčme Clément-Wilz próbuje zbliżyć się do swojego bohatera w inny sposób. Nie w rozmowie, ale w pracy kamery, która portretuje Karen w intymnych, bardzo bliskich ujęciach. Ta decyzja ma dwie, bardzo istotne konsekwencje. Po pierwsze, pozwala nam śledzić mimikę bohatera, który z każdym przeobrażeniem w kucyka pozbawia się prawa do ekspresji. W coraz większym stopniu kontroluje samego siebie i odrzuca ludzkie przyzwyczajenia, oczywiście pod czujnym okiem tresera. Po drugie, zbytnie oddalenie kamery od tego, co się dzieje, mogłoby zamienić ten film w spektakl, który niebezpiecznie graniczy z freak show. Reżyser na to nie pozwala. 

Nie jesteśmy ani podglądaczami, ani widzami dziwacznego spektaklu. Nie mamy też prawa do uprawiania quasi-psychoanalitycznej interpretacji zachowań Karen. Jaką zatem pozycję znalazł dla nas reżyser? „Koniem być” zachęca do empatii. Nie daje nam pełnego obrazu Karen i prawdopodobnie pozostawi widzów z wieloma pytaniami. Jest natomiast interesującym przykładem uprawiania odpowiedzialnego i wrażliwego kina dokumentalnego.

 

czytaj także

zobacz także